تصور کنید در خط شروع دوی ۱۰۰ متر، به جای سریع‌ترین دونده‌های جهان، چند ربات انسان‌نما قرار گرفته باشند. صدای شروع مسابقه که بلند می‌شود، ربات‌ها با سرعتی غیرمنتظره حرکت می‌کنند و یکی از آن‌ها پیش از پایان مسابقه زمانی ثبت می‌کند که حتی از رکورد تاریخی یوسین بولت هم کمتر است.

این اتفاق دیگر فقط یک سناریوی علمی‌تخیلی نیست.

در دومین دوره مسابقات جهانی ربات‌های انسان‌نما در پکن، ربات انسان‌نمای Tiangong Ultra توانست مسافت ۱۰۰ متر را در ۹.۳۹ ثانیه طی کند؛ زمانی که از رکورد ۹.۵۸ ثانیه‌ای یوسین بولت سریع‌تر است.

اما پشت این عدد خیره‌کننده، یک نکته مهم وجود دارد: این اتفاق به معنای شکسته شدن رسمی رکورد جهانی دوومیدانی نیست. ربات و انسان در دو چارچوب رقابتی متفاوت قرار دارند.

با این حال، همین رکورد یک سؤال مهم را مطرح می‌کند:

چطور یک ماشین دوپا توانسته در یکی از دشوارترین حرکات انسانی، یعنی دویدن، از سریع‌ترین رکورد ثبت‌شده توسط یک انسان عبور کند؟

ربات چینی در ۱۰۰ متر چه رکوردی ثبت کرد؟

در جریان مسابقات جهانی ربات‌های انسان‌نما در پکن، ربات Tiangong Ultra توانست ۱۰۰ متر را در ۹.۳۹ ثانیه طی کند.

برای مقایسه، یوسین بولت در مسابقات جهانی دوومیدانی سال ۲۰۰۹ در برلین، رکورد جهانی ۱۰۰ متر را با زمان ۹.۵۸ ثانیه ثبت کرد؛ رکوردی که همچنان رکورد رسمی جهان در دوی ۱۰۰ متر مردان محسوب می‌شود.

اختلاف این دو زمان تنها ۰.۱۹ ثانیه است؛ اما در مسابقه‌ای مانند دوی ۱۰۰ متر، همین اختلاف بسیار قابل توجه است.

شاخص یوسین بولت Tiangong Ultra
مسافت ۱۰۰ متر ۱۰۰ متر
زمان ۹.۵۸ ثانیه ۹.۳۹ ثانیه
نوع رقابت دوومیدانی انسانی مسابقه ربات‌های انسان‌نما
سال ثبت ۲۰۰۹ ۲۰۲۶
رکورد رسمی دوومیدانی بله خیر
اختلاف زمانی ۰.۱۹ ثانیه سریع‌تر

بنابراین، از نظر زمان خام ثبت‌شده، ربات سریع‌تر بوده است؛ اما از نظر قوانین رسمی ورزش، رکورد بولت همچنان پابرجاست.

Tiangong Ultra چیست؟

Tiangong Ultra یکی از ربات‌های انسان‌نمای توسعه‌یافته توسط Beijing Humanoid Robot Innovation Center یا X-Humanoid است؛ مجموعه‌ای که روی فناوری ربات‌های انسان‌نما و هوش مصنوعی تجسم‌یافته فعالیت می‌کند.

پلتفرم Tiangong با تمرکز بر قابلیت‌هایی مانند کنترل حرکت، هماهنگی میان بخش‌های مختلف ربات و حرکت خودکار توسعه پیدا کرده است.

یکی از نکات مهم در مسابقات امسال این است که رقابت‌ها بیش از گذشته روی استقلال و خودمختاری ربات‌ها تمرکز دارند. بنابراین هدف فقط نمایش یک حرکت از پیش تعیین‌شده نیست و توانایی ربات برای کنترل بدن خود نیز اهمیت زیادی دارد.

راز سرعت ربات انسان‌نمای چینی چیست؟

یک ربات برای دویدن سریع باید چندین سیستم پیچیده را به صورت هم‌زمان مدیریت کند.

در بدن انسان، مغز، سیستم عصبی، عضلات، تاندون‌ها و مفاصل این کار را انجام می‌دهند. اما یک ربات باید همین مسئله را با استفاده از مجموعه‌ای از قطعات مکانیکی و نرم‌افزاری حل کند.

مهم‌ترین عوامل مؤثر عبارت‌اند از:

  • عملگرهای قدرتمند مفصلی
  • موتورهای الکتریکی
  • حسگرهای حرکتی
  • سیستم کنترل تعادل
  • الگوریتم‌های کنترل حرکت
  • باتری و مدیریت انرژی
  • طراحی مکانیکی مناسب

هر کدام از این بخش‌ها باید با دیگری هماهنگ باشد. اگر موتور قدرتمند باشد اما سیستم کنترل نتواند حرکت را دقیق مدیریت کند، ربات ممکن است به جای سریع‌تر دویدن، تعادل خود را از دست بدهد.

نقش عملگرهای مفصلی در سرعت ربات

پاهای ربات برای شتاب گرفتن باید در مدت کوتاهی نیروی زیادی تولید کنند.

این وظیفه تا حد زیادی بر عهده موتورهای الکتریکی و عملگرهای مفصلی است. عملگرها باید بتوانند مفاصل پا، زانو، لگن و سایر بخش‌های حرکتی را با سرعت و دقت بالا جابه‌جا کنند.

در واقع، ربات هنگام دویدن فقط پاهای خود را جلو و عقب نمی‌برد؛ بلکه باید موقعیت کل بدن را در هر لحظه کنترل کند.

هر اشتباه کوچک در زاویه مفصل یا میزان نیروی واردشده می‌تواند تعادل ربات را بر هم بزند.

نقش هوش مصنوعی در حرکت ربات‌های انسان‌نما

هوش مصنوعی به تنهایی باعث نمی‌شود یک ربات سریع‌تر بدود؛ اما می‌تواند نقش مهمی در یادگیری، برنامه‌ریزی و کنترل حرکت داشته باشد.

در نسل جدید ربات‌های انسان‌نما، مفهوم هوش مصنوعی تجسم‌یافته اهمیت زیادی پیدا کرده است.

در این رویکرد، هوش مصنوعی فقط برای پاسخ دادن به سؤال یا تولید تصویر استفاده نمی‌شود؛ بلکه باید بتواند اطلاعات محیط را دریافت کند و بر اساس آن، رفتار فیزیکی مناسبی انجام دهد.

به همین دلیل، توسعه ربات‌های انسان‌نما به ترکیبی از چند فناوری وابسته است:

هوش مصنوعی + حسگرها + موتور و عملگر + کنترل حرکت + باتری + طراحی مکانیکی

پیشرفت هم‌زمان این بخش‌هاست که به ربات اجازه می‌دهد حرکات پیچیده‌ای مانند دویدن، پریدن و تغییر مسیر را انجام دهد.

ربات Lightning شرکت Honor هم بسیار سریع بود

Tiangong Ultra تنها رباتی نبود که در این مسابقات توجه‌ها را جلب کرد.

ربات Lightning شرکت Honor نیز عملکرد بسیار قدرتمندی داشت.

این ربات در یک آزمایش پیش از مسابقه توانسته بود ۱۰۰ متر را در ۹.۳۲ ثانیه طی کند و سرعت لحظه‌ای آن به حدود ۱۴.۵ متر بر ثانیه، یعنی نزدیک به ۵۲ کیلومتر بر ساعت، برسد.

اما این عدد مربوط به آزمایش پیش از مسابقه بود و نباید آن را با زمان رسمی مسابقه یکی دانست.

Lightning در مسابقه نیز عملکرد خوبی داشت و زمان ۹.۴۷ ثانیه را ثبت کرد.

بنابراین سه عدد مهم این خبر عبارت‌اند از:

  • ۹.۵۸ ثانیه: رکورد رسمی یوسین بولت
  • ۹.۳۹ ثانیه: زمان Tiangong Ultra در مسابقه
  • ۹.۳۲ ثانیه: زمان آزمایشی Lightning

این تفاوت باعث می‌شود هنگام مقایسه عملکرد ربات‌ها، شرایط ثبت هر زمان را نیز در نظر بگیریم.

عجیب‌ترین بخش ماجرا؛ ربات‌ها بعد از خط پایان چه کردند؟

شاید جالب‌ترین بخش مسابقه، خود دویدن نباشد؛ بلکه اتفاقی باشد که بعد از پایان دویدن رخ داد.

برخی از ربات‌ها پس از عبور از خط پایان برای کاهش سرعت با مشکل مواجه شدند و با موانع یا تجهیزات ایمنی اطراف مسیر برخورد کردند.

این اتفاق یک واقعیت مهم درباره فناوری رباتیک را نشان می‌دهد:

سریع دویدن با خوب کنترل کردن حرکت یکسان نیست.

یک انسان حرفه‌ای پس از عبور از خط پایان می‌تواند به تدریج سرعت خود را کاهش دهد، تعادلش را حفظ کند و مسیر حرکت خود را اصلاح کند.

اما برای یک ربات، همین کار می‌تواند به اندازه خود دویدن دشوار باشد.

چرا متوقف کردن ربات سخت است؟

وقتی یک انسان می‌دود، مغز دائماً اطلاعات مربوط به سرعت، موقعیت بدن و محیط اطراف را پردازش می‌کند.

دونده حتی بدون فکر کردن آگاهانه می‌تواند طول گام‌ها را تغییر دهد و نیروی ترمز ایجاد کند.

اما ربات باید این فرآیند را به شکل محاسباتی و مکانیکی انجام دهد.

وقتی ربات با سرعت بالا حرکت می‌کند، برای توقف باید:

  1. سرعت فعلی را تشخیص دهد.
  2. وضعیت بدن را ارزیابی کند.
  3. محل مناسب برای قرار دادن پا را محاسبه کند.
  4. نیروی مخالف حرکت ایجاد کند.
  5. تعادل بدن را حفظ کند.
  6. بدون سقوط متوقف شود.

به همین دلیل، برخورد ربات با مانع پس از پایان مسابقه نشان می‌دهد که کنترل حرکتی در سرعت‌های بالا هنوز یکی از چالش‌های اصلی رباتیک است.

آیا واقعاً ربات رکورد یوسین بولت را شکست؟

اینجا باید میان دو مفهوم تفاوت بگذاریم.

از نظر عددی: بله

۹.۳۹ ثانیه کمتر از ۹.۵۸ ثانیه است.

بنابراین Tiangong Ultra در مسابقه ربات‌ها، زمان سریع‌تری از رکورد جهانی دوی ۱۰۰ متر انسان‌ها ثبت کرده است.

از نظر ورزشی: خیر

رکورد یوسین بولت یک رکورد رسمی دوومیدانی است.

مسابقه ربات‌ها در چارچوب مسابقات رسمی دوومیدانی برگزار نشده و ربات‌ها نیز در دسته ورزشکاران انسانی قرار نمی‌گیرند.

بنابراین عبارت دقیق‌تر این است:

یک ربات انسان‌نما توانسته در یک مسابقه رباتیک، ۱۰۰ متر را سریع‌تر از رکورد جهانی دوی ۱۰۰ متر انسان‌ها طی کند؛ اما رکورد رسمی یوسین بولت در دوومیدانی شکسته نشده است.

این تفاوت از نظر علمی و خبری بسیار مهم است.

ربات‌های چینی فقط در دو سرعت رکوردشکنی نکردند

ماجرا به دوی ۱۰۰ متر محدود نمی‌شود.

در همین مسابقات، یک ربات انسان‌نما توانست در پرش ارتفاع ایستاده به ۲.۸۸ متر برسد؛ عددی که در گزارش‌های منتشرشده با رکورد انسانی ۲.۴۵ متر مقایسه شده است.

این اتفاق نشان می‌دهد شرکت‌های سازنده فقط روی سرعت کار نمی‌کنند.

آن‌ها در حال آزمایش مرزهای مختلف توانایی‌های فیزیکی ربات‌ها هستند؛ از جمله:

  • سرعت
  • شتاب
  • پرش
  • تعادل
  • قدرت
  • هماهنگی حرکتی
  • کنترل مفاصل
  • حرکات دقیق دست

البته مقایسه مستقیم رکوردهای ربات و انسان باید با احتیاط انجام شود؛ زیرا شرایط فیزیکی، قوانین و روش انجام حرکت می‌تواند متفاوت باشد.

مشاهد ویدئو در آپارات
مشاهده و
یدئو دوم  در آپارات

مسابقات جهانی ربات‌های انسان‌نما چقدر بزرگ شده‌اند؟

دومین دوره مسابقات جهانی ربات‌های انسان‌نما در پکن از ۲۲ تا ۲۶ اوت ۲۰۲۶ برگزار می‌شود.

بر اساس اطلاعات رسمی منتشرشده، ۶۶۶ تیم و ۲٬۰۵۶ ربات از ۱۶ کشور برای حضور در این دوره ثبت‌نام کرده‌اند.

تعداد رشته‌ها نیز به ۵۱ رویداد افزایش یافته است.

مسابقات فقط شامل دویدن نیست و ربات‌ها در حوزه‌هایی مانند:

  • دوومیدانی
  • فوتبال
  • تنیس روی میز
  • هنرهای رزمی
  • رقص
  • وزنه‌برداری
  • طناب‌کشی
  • وظایف دقیق دستی
  • فعالیت‌های کاربردی

با یکدیگر رقابت می‌کنند.

این گستردگی نشان می‌دهد که صنعت رباتیک در حال حرکت از نمایش‌های آزمایشگاهی به سمت آزمایش توانایی‌های واقعی‌تر است.

چرا چین روی ربات‌های انسان‌نما سرمایه‌گذاری می‌کند؟

اگر مسابقات ربات‌های انسان‌نما را فقط یک رویداد سرگرم‌کننده بدانیم، بخش مهمی از ماجرا را از دست داده‌ایم.

ربات‌های انسان‌نما می‌توانند در آینده در محیط‌هایی مانند کارخانه‌ها، انبارها، مراکز لجستیک و برخی فعالیت‌های خدماتی مورد استفاده قرار بگیرند.

مزیت طراحی انسان‌نما این است که چنین ربات‌هایی می‌توانند برای حرکت در محیط‌هایی ساخته شوند که از ابتدا برای انسان طراحی شده‌اند.

برای مثال، یک ربات دوپا می‌تواند در تئوری از پله‌ها بالا برود، در مسیرهای انسانی حرکت کند و با ابزارهایی کار کند که برای دست انسان طراحی شده‌اند.

به همین دلیل، آزمایش توانایی‌هایی مانند دویدن، حفظ تعادل، پریدن و حرکت سریع می‌تواند اطلاعات ارزشمندی برای توسعه ربات‌های کاربردی آینده فراهم کند.

هدف اصلی این مسابقات چیست؟

هدف این مسابقات فقط شکستن رکوردهای ورزشی نیست.

بخش مهمی از رقابت‌ها به توانایی‌هایی مربوط می‌شود که در دنیای واقعی اهمیت بیشتری دارند؛ از انجام کارهای دقیق گرفته تا فعالیت‌های صنعتی و واکنش به شرایط متغیر.

این موضوع می‌تواند به شرکت‌های سازنده کمک کند نقاط ضعف ربات‌های خود را شناسایی کرده و نسل‌های بعدی را بهتر طراحی کنند.

در واقع، هر مسابقه می‌تواند یک آزمایش واقعی برای سخت‌افزار، نرم‌افزار و هوش مصنوعی ربات باشد.

ربات انسان‌نما؛ از راه رفتن تا کار کردن

پیشرفت واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که ربات انسان‌نما بتواند توانایی‌های فیزیکی خود را به محیط‌های واقعی منتقل کند.

دویدن سریع جذاب است، اما برای یک ربات صنعتی شاید توانایی‌هایی مانند برداشتن یک قطعه، کار کردن با ابزار، جابه‌جایی کالا یا واکنش به یک وضعیت غیرمنتظره اهمیت بیشتری داشته باشد.

به همین دلیل، مسابقات جدید ربات‌ها فقط روی حرکات نمایشی تمرکز ندارند.

مسیر آینده این صنعت از:

«ببینید ربات چه کاری می‌تواند انجام دهد»

به سمت:

«ببینید ربات چه کاری می‌تواند برای انسان انجام دهد»

در حال حرکت است.

آیا ربات‌ها در آینده از انسان‌ها سریع‌تر خواهند شد؟

احتمالاً در برخی فعالیت‌های مشخص، بله.

ماشین‌ها برخلاف انسان محدودیت‌های زیستی مشابهی ندارند و می‌توانند از ابتدا برای سرعت، قدرت یا تکرارپذیری طراحی شوند.

اما مسئله اصلی این است که سرعت به تنهایی کافی نیست.

برای استفاده واقعی، یک ربات باید هم‌زمان:

سریع + دقیق + پایدار + ایمن + خودمختار + کم‌مصرف

باشد.

ممکن است یک ربات بتواند ۱۰۰ متر را در کمتر از ۱۰ ثانیه بدود، اما اگر نتواند در محیط شلوغ مسیر خود را تغییر دهد، با انسان‌ها برخورد نکند یا پس از رسیدن به مقصد متوقف شود، کاربرد آن محدود خواهد بود.

بنابراین چالش بزرگ بعدی رباتیک فقط شکستن رکوردهای سرعت نیست.

چالش اصلی، ترکیب سرعت با هوش و کنترل است.

آیا رکورد ۹.۳۹ ثانیه آغاز یک رقابت جدید است؟

احتمالاً بله.

وقتی یک شرکت توانایی جدیدی را نشان می‌دهد، سایر شرکت‌ها نیز انگیزه پیدا می‌کنند عملکرد خود را بهبود دهند.

در رقابت ربات‌های انسان‌نما، ممکن است یک ربات سریع‌تر بدود، ربات دیگری بهتر بپرد، ربات دیگری تعادل بهتری داشته باشد و شرکت دیگری روی انجام وظایف واقعی تمرکز کند.

در نتیجه، رقابت میان سازندگان می‌تواند سرعت توسعه فناوری را بیشتر کند.

مهم‌ترین نکته درباره رکوردشکنی ربات چینی چیست؟

شاید مهم‌ترین نکته این خبر، خود عدد ۹.۳۹ ثانیه نباشد.

اهمیت واقعی آن در این است که ربات‌های انسان‌نما اکنون به مرحله‌ای رسیده‌اند که می‌توانند در برخی شاخص‌های فیزیکی، عملکردی بالاتر از بهترین نمونه‌های انسانی ثبت کنند.

اما هم‌زمان، همین ربات‌ها نقاط ضعف خود را نیز نشان داده‌اند.

آن‌ها می‌توانند بسیار سریع بدوند، اما ممکن است در توقف کردن مشکل داشته باشند.

می‌توانند بپرند، اما هنوز برای انجام بسیاری از وظایف روزمره به محیط کنترل‌شده نیاز دارند.

می‌توانند حرکات پیچیده انجام دهند، اما هنوز فاصله زیادی با انعطاف‌پذیری و سازگاری انسان در محیط واقعی دارند.

بنابراین این رکورد را بهتر است نه به عنوان «پیروزی ماشین بر انسان»، بلکه به عنوان نشانه‌ای از یک مرحله جدید در تکامل رباتیک ببینیم.

ویدئوی دویدن ربات انسان‌نمای چینی

ویدئوی مسابقه ۱۰۰ متر Tiangong Ultra یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این خبر است؛ زیرا سرعت ربات و نحوه حرکت آن روی پیست را بهتر از هر توضیحی نشان می‌دهد.

[ویدئوی مسابقه Tiangong Ultra را در این قسمت قرار دهید]

جمع‌بندی؛ رباتی که از بولت سریع‌تر دوید، اما هنوز انسان نیست

ربات انسان‌نمای Tiangong Ultra در مسابقات جهانی ربات‌های انسان‌نما در پکن توانست ۱۰۰ متر را در ۹.۳۹ ثانیه طی کند؛ زمانی که از رکورد جهانی ۹.۵۸ ثانیه‌ای یوسین بولت کمتر است.

اما این اتفاق به معنای شکسته شدن رسمی رکورد جهانی دوومیدانی نیست.

آنچه واقعاً اهمیت دارد، سرعت پیشرفت فناوری ربات‌های انسان‌نماست.

ربات‌ها اکنون می‌توانند با سرعت بالا بدوند، بپرند، فوتبال بازی کنند و حتی برخی وظایف دقیق و کاربردی را انجام دهند. از سوی دیگر، مشکلاتی مانند کنترل سرعت، توقف، حفظ تعادل و سازگاری با شرایط پیش‌بینی‌نشده نشان می‌دهد که هنوز فاصله قابل توجهی تا توانایی‌های طبیعی انسان وجود دارد.

شاید روزی ربات‌ها رکوردهای ورزشی بیشتری را پشت سر بگذارند؛ اما رقابت اصلی در آینده احتمالاً در پیست دوومیدانی اتفاق نخواهد افتاد.

رقابت اصلی زمانی آغاز می‌شود که ربات‌ها از پیست خارج شوند و وارد دنیای واقعی شوند.

سوالات متداول

آیا ربات چینی واقعاً رکورد یوسین بولت را شکست؟

از نظر زمان ثبت‌شده در مسابقه ربات‌ها، بله. Tiangong Ultra زمان ۹.۳۹ ثانیه را ثبت کرد که از رکورد ۹.۵۸ ثانیه‌ای بولت کمتر است. اما رکورد رسمی جهانی دوومیدانی بولت شکسته نشده است، زیرا مسابقه ربات‌ها در چارچوب مسابقات رسمی دوومیدانی برگزار نشده است.

رکورد ۱۰۰ متر یوسین بولت چند ثانیه است؟

رکورد رسمی جهانی دوی ۱۰۰ متر مردان ۹.۵۸ ثانیه است که یوسین بولت در سال ۲۰۰۹ در برلین ثبت کرد.

نام رباتی که در ۹.۳۹ ثانیه دوید چیست؟

این ربات Tiangong Ultra است که توسط Beijing Humanoid Robot Innovation Center یا X-Humanoid توسعه یافته است.

آیا ربات Lightning شرکت Honor هم رکورد بولت را شکست؟

Lightning در یک آزمایش پیش از مسابقه زمان ۹.۳۲ ثانیه را ثبت کرد، اما زمان آن در مسابقه ۹.۴۷ ثانیه بود. بنابراین نباید زمان آزمایشی ۹.۳۲ ثانیه را با رکورد رسمی مسابقه یکی دانست.

سرعت ربات Tiangong Ultra چه چیزی را نشان می‌دهد؟

این زمان نشان می‌دهد ربات‌های انسان‌نما در زمینه‌هایی مانند کنترل حرکت، تولید نیرو، تعادل و هماهنگی مفاصل پیشرفت قابل توجهی داشته‌اند؛ اما به معنای برتری کلی ربات بر انسان نیست.

چرا بعضی از ربات‌ها بعد از خط پایان زمین خوردند؟

یکی از چالش‌های ربات‌های سریع، کاهش سرعت و حفظ تعادل پس از پایان شتاب‌گیری است. برخورد برخی ربات‌ها با تجهیزات ایمنی پس از عبور از خط پایان نشان می‌دهد کنترل حرکت در سرعت‌های بالا همچنان یک چالش مهم در رباتیک است.

مسابقات جهانی ربات‌های انسان‌نما کجا برگزار می‌شود؟

دومین دوره مسابقات جهانی ربات‌های انسان‌نما در پکن برگزار می‌شود و ربات‌ها در رشته‌های مختلف ورزشی و کاربردی با یکدیگر رقابت می‌کنند.

چند ربات در مسابقات جهانی ربات‌های انسان‌نما ۲۰۲۶ حضور دارند؟

بر اساس اطلاعات رسمی منتشرشده، ۶۶۶ تیم و ۲٬۰۵۶ ربات از ۱۶ کشور برای این دوره ثبت‌نام کرده‌اند.