طی ساعات گذشته، گزارش‌های میدانی و داده‌های پایش شبکه، از افزایش چشمگیر دسترسی به اینترنت بین‌الملل در روز ۷ بهمن ۱۴۰۴ حکایت دارند. برخلاف نوسانات مقطعی و محدود روزهای پیش، این بار شواهد از تغییری گسترده‌تر خبر می‌دهند.

شواهد میدانی و فنی از چه چیزی خبر می‌دهند؟

• کاربران بیشتری از طریق اپراتورهای تلفن همراه (همراه اول و ایرانسل) و اینترنت ثابت (ADSL) موفق به دسترسی به طیف وسیع‌تری از وب‌سایت‌ها و سرویس‌های خارجی شده‌اند.

• داده‌های رادار آروان نشان می‌دهد تعداد بیشتری از دیتاسنترهای داخلی (از جمله افرانت و برتینا) به اتصال بین‌الملل دست یافته‌اند.

• دسترسی به پیام‌رسان واتساپ نیز برای بسیاری از کاربران برقرار شده است.

آیا این بار وضعیت متفاوت است؟ تحلیل بر اساس سطوح دسترسی
بر اساس گزارش روزنامه شرق، دسترسی به اینترنت در ایران به ۸ سطح تقسیم‌بندی می‌شود که سطح ۸ قطع کامل و سطح ۱ دسترسی عادی است. منابع آگاه به این روزنامه اعلام کرده بودند که قرار است از امروز (۷ بهمن) دسترسی از سطح ۵ به سطح ۲ ارتقا یابد؛ یعنی تنها یک قدم تا اینترنت عادی فاصله باقی بماند. دسترسی‌های گسترده امروز، می‌تواند نشانه‌ای از عملیاتی شدن این وعده باشد. با این حال، طبق همین گزارش، پیام‌رسان‌های خارجی احتمالاً همچنان با محدودیت مواجه خواهند بود.

تاریخچه نوسانات و لزوم احتیاط
با نگاهی به تاریخچه اخیر، باید محتاطانه تحلیل کرد. اینترنت بین‌الملل از ۱۸ دی‌ماه قطع شده و در این بین، اتصالات مقطعی و ناپایدار (مانند وضعیت شب ۲ بهمن) نیز تجربه شده است. حتی داده‌های نت‌بلاکس در شب گذشته، کاهش شدید اتصال را نشان می‌داد. این الگوی نوسانی، لزوم انتظار برای اطلاع‌رسانی رسمی و شفاف از سوی مراجع مسئول را بیش از پیش پررنگ می‌کند.

جمع‌بندی: نور امید، در انتهای تونل بی‌ثباتی
به نظر می‌رسد حرکت به سمت سطح دو دسترسی در حال وقوع است. این بهبود نسبی، اگر تداوم یابد، می‌تواند نفس‌تازه‌ای برای فعالان اقتصادی، کسب‌وکارهای آنلاین، جامعه علمی و کاربران عادی باشد. با این حال، جامعه دیجیتال ایران که از ۱۸ دی‌ماه تاکنون بی‌ثباتی شدید را تجربه کرده، بیش از یک بهبود مقطعی، به یک چارچوب شفاف و قابل پیش‌بینی برای مدیریت دسترسی به شبکه جهانی نیاز دارد. ثبات، کلید بازیابی اعتماد و سرمایه‌گذاری در اقتصاد دیجیتال کشور اس