در هفته‌های اخیر، نرخ هش شبکه بیت‌کوین با افت قابل‌توجهی مواجه شده است. در نگاه اول، کاهش هش‌ریت می‌تواند زنگ خطری برای سلامت شبکه تلقی شود، اما بررسی‌های تاریخی و نظر برخی تحلیل‌گران نشان می‌دهد این اتفاق لزوماً منفی نیست. در واقع، زمانی که افت هش‌ریت ناشی از فشار اقتصادی بر ماینرها باشد، در بسیاری از موارد به‌عنوان یک سیگنال صعودی معکوس برای قیمت بیت‌کوین عمل کرده است.

تحلیل‌گران شرکت سرمایه‌گذاری ون‌اک (VanEck) معتقدند آنچه امروز در شبکه بیت‌کوین مشاهده می‌شود، می‌تواند نمونه‌ای از پدیده موسوم به «تسلیم ماینرها» باشد؛ مرحله‌ای که طی آن ماینرهای کم‌بازده از شبکه خارج می‌شوند. برخلاف تصور عمومی، این فاز در چرخه‌های گذشته اغلب با بهبود عملکرد قیمتی بیت‌کوین در ادامه مسیر همراه بوده است.

افت هش‌ریت؛ فشار کوتاه‌مدت، پیامدهای بلندمدت

بر اساس داده‌های ون‌اک، هش‌ریت شبکه بیت‌کوین تا تاریخ ۱۵ دسامبر حدود ۴ درصد کاهش یافته است. مت سیگل، مدیر تحقیقات حوزه کریپتو در ون‌اک، به‌همراه پاتریک بوش، تحلیل‌گر ارشد سرمایه‌گذاری این شرکت، در گزارشی تأکید کرده‌اند که تداوم فشار بر هش‌ریت، در اغلب موارد به بازده‌های قوی‌تر بیت‌کوین در آینده منجر شده است.

مطالعات آن‌ها نشان می‌دهد از سال ۲۰۱۴ تاکنون، در ۶۵ درصد مواقعی که هش‌ریت شبکه طی ۳۰ روز گذشته کاهش یافته، بازده ۹۰روزه بیت‌کوین مثبت بوده است. این در حالی است که در دوره‌های رشد هش‌ریت، این احتمال به حدود ۵۴ درصد کاهش پیدا می‌کند. حتی در بازه‌های زمانی بلندمدت‌تر، این الگو پررنگ‌تر است؛ به‌طوری‌که افت هش‌ریت در یک دوره ۹۰روزه، در ۷۷ درصد موارد با بازده مثبت ۱۸۰روزه همراه بوده و میانگین رشد قیمت در این شرایط به حدود ۷۲ درصد رسیده است.

چنین افزایشی می‌تواند دوباره حاشیه سود ماینرها را بهبود دهد و حتی باعث بازگشت برخی استخراج‌کنندگان شود که پیش‌تر به‌دلیل هزینه‌های بالا، فعالیت خود را متوقف کرده بودند.

قیمت بیت‌کوین و تشدید فشار بر صنعت استخراج

در حال حاضر، بیت‌کوین در محدوده ۸۷٬۵۰۰ دلار معامله می‌شود؛ سطحی که بیش از ۳۰ درصد پایین‌تر از اوج تاریخی ثبت‌شده در اوایل اکتبر و حوالی ۱۲۶ هزار دلار است. این کاهش قیمت، فشار مضاعفی را بر فعالان صنعت استخراج وارد کرده و زمینه‌ساز افت اخیر هش‌ریت شده است.

سقوط نقطه سربه‌سر استخراج

سیگل و بوش در بخش دیگری از گزارش خود به کاهش چشمگیر قیمت سربه‌سر استخراج اشاره کرده‌اند. به گفته آن‌ها، هزینه برق لازم برای سودآوری دستگاه محبوب Bitmain S19 XP از حدود ۰.۱۲ دلار به ازای هر کیلووات‌ساعت در دسامبر ۲۰۲۴، به حدود ۰.۰۷۷ دلار در اواسط دسامبر رسیده است. این افت نزدیک به ۳۶ درصدی نشان می‌دهد فضای فعالیت برای ماینرها به‌مراتب سخت‌تر شده است.

تحلیل‌گران ون‌اک بر این باورند که افت ۴ درصدی هش‌ریت — که شدیدترین کاهش از آوریل ۲۰۲۴ تاکنون محسوب می‌شود — احتمالاً به غیرفعال شدن حدود ۱.۳ گیگاوات ظرفیت استخراج در چین مرتبط است. بخشی از این ظرفیت انرژی ممکن است به سمت پاسخ‌گویی به نیازهای فزاینده صنعت هوش مصنوعی هدایت شده باشد؛ روندی که در صورت تداوم، می‌تواند تا ۱۰ درصد از هش‌ریت شبکه بیت‌کوین را کاهش دهد.

استخراج بیت‌کوین همچنان مورد حمایت دولت‌ها

با وجود تمام این فشارها، مسیر صنعت استخراج در همه کشورها نزولی نیست. برآوردهای ون‌اک نشان می‌دهد در حال حاضر دست‌کم ۱۳ کشور به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم از استخراج بیت‌کوین حمایت می‌کنند.

کشورهایی مانند روسیه، فرانسه، بوتان، ایران، السالوادور، امارات متحده عربی، عمان، اتیوپی، آرژانتین، کنیا و ژاپن، هرکدام با اهداف متفاوتی از جمله مدیریت انرژی، توسعه فناوری یا سیاست‌های اقتصادی، استخراج بیت‌کوین را در راهبردهای خود جای داده‌اند.

جمع‌بندی

در مجموع، داده‌های فعلی بیش از آنکه نشانه ضعف شبکه بیت‌کوین باشند، از یک «پاک‌سازی اجباری» در لایه استخراج حکایت دارند؛ مرحله‌ای که طی آن ماینرهای ضعیف‌تر حذف می‌شوند. تجربه چرخه‌های گذشته نشان می‌دهد بازار معمولاً پس از این فاز، با ساختاری سالم‌تر و پتانسیل رشد بالاتر وارد مرحله جدیدی می‌شود.