یکی از قدیمی‌ترین چالش‌های دنیای بلاکچین این است: چطور می‌شود روی شبکه‌ای که همه‌چیز در آن قابل مشاهده است، حریم خصوصی واقعی ساخت؟
پژوهشگران اتریوم این روزها بیش از همیشه به دنبال پاسخ همین سؤال‌اند؛ پاسخی که شاید با الهام از یک بازی ساده کریسمسی پیدا شده باشد.

ایده‌ای تازه با الهام از «سیکرت سانتا»

به گزارش میهن بلاکچین، تیم پژوهشی اتریوم طرحی ارائه کرده که بر پایه فناوری اثبات با دانش صفر (ZKP) بنا شده و هدف آن ایجاد سازوکاری برای تعاملات ناشناس روی بلاکچین است؛ چیزی که می‌تواند مسیر استفاده از اتریوم را در حوزه‌هایی مثل رأی‌گیری خصوصی، گزارش‌دهی محرمانه و توزیع ناشناس دارایی‌ها دگرگون کند.

این ایده برای اولین بار اوایل امسال مطرح شد و حالا با نسخه جدیدی که آرتم چیستیاکوف در انجمن اتریوم منتشر کرده، دوباره مورد توجه قرار گرفته است. او این طرح را «سیکرت سانتای مبتنی بر دانش صفر» (ZKSS) نامیده؛ نسخه‌ای بلاکچینی از همان بازی معروف که افراد در آن ناشناس برای یکدیگر هدیه می‌فرستند.

چالشی بزرگ: ناشناس‌سازی تعاملات در شبکه‌ای کاملاً شفاف

این‌که بخواهیم چنین بازی‌ای را روی اتریوم اجرا کنیم، ساده نیست. چیستیاکوف سه مانع اصلی را توضیح می‌دهد:
 1. همه‌چیز روی اتریوم عمومی است؛ پس فرستنده و گیرنده باید بدون افشای هویت به هم مرتبط شوند.
 2. بلاکچین‌ها تصادفی‌سازی واقعی ندارند و باید روشی امن برای تولید اعداد تصادفی وجود داشته باشد.
 3. سیستم باید تضمین کند هیچ‌کس نمی‌تواند چندبار در بازی شرکت کند یا هدیه را به خودش اختصاص دهد.

پروتکل ZKSS با ترکیب تکنیک‌های دانش صفر و استفاده از یک رله (Relayer) این مشکلات را هم‌زمان حل می‌کند.

فراتر از یک بازی: کاربردهای جدی در دنیای واقعی

هرچند ایده اولیه شبیه یک بازی کریسمسی است، اما کاربردهای آن بسیار جدی‌تر از یک سرگرمی‌اند.
این پروتکل می‌تواند در حوزه‌های زیر تحول ایجاد کند:
 • رأی‌گیری خصوصی در سازمان‌ها و DAOها؛ جایی که افراد باید ثابت کنند حق رأی دارند، بدون اینکه انتخاب‌شان آشکار شود.
 • گزارش‌دهی ناشناس در شرکت‌ها؛ کارمند می‌تواند هویت سازمانی‌اش را اثبات کند، اما گزارشش ناشناس بماند.
 • ایردراپ‌ها و توزیع خصوصی دارایی‌ها؛ زمانی که لازم است هویت دریافت‌کنندگان مخفی بماند.

به این ترتیب، اتریوم می‌تواند یک لایه خصوصی در دل شفاف‌ترین شبکه مالی دنیا ایجاد کند؛ چیزی که مدت‌هاست نبودش احساس می‌شود.

این بازی چگونه روی اتریوم اجرا می‌شود؟

نسخه آزمایشی این پروتکل با Solidity نوشته شده و با استفاده از اثبات‌های دانش صفر، امکان انجام تمام مراحل بدون افشای هویت را فراهم می‌کند. نقش رله در این میان تعیین‌کننده است؛ زیرا تراکنش‌ها را به جای کاربران ارسال می‌کند و همین باعث می‌شود آدرس اصلی شرکت‌کنندگان در بلاکچین دیده نشود.

مراحل کلی پروتکل چنین است:
 1. هر شرکت‌کننده ابتدا آدرس اتریوم و یک امضای دیجیتال ثبت می‌کند تا امکان تقلب و ساخت حساب‌های متعدد از بین برود.
 2. سپس هر فرد یک عدد تصادفی مخفی از طریق رله به قرارداد ارسال می‌کند، بدون اینکه معلوم شود این عدد متعلق به چه کسی است.
 3. این مجموعه اعداد به‌گونه‌ای استفاده می‌شود که هر گیرنده بتواند اطلاعات هدیه را رمزگذاری کند و فقط «سانتای اختصاصی» آن را بخواند.
 4. در نهایت هر شرکت‌کننده یک عدد ناشناس از لیست انتخاب می‌کند و این عدد هویت گیرنده هدیه را برای او مشخص می‌کند.

قدم بعدی چیست؟

چیستیاکوف اعلام کرده تیم پژوهشی روی نسخه متن‌باز این پروتکل کار می‌کند، اما هنوز زمان دقیقی برای انتشار آن تعیین نشده است. اگر این ایده به مرحله اجرا برسد، می‌تواند یکی از مهم‌ترین تلاش‌ها برای ایجاد لایه‌های حریم خصوصی در اتریوم باشد.