موسسه سنجش از دور بصیر، حالا با معرفی یک سامانه هوشمند برای پایش محصولات کشاورزی، گام بلندی در مسیر توسعه کشاورزی دقیق و مبتنی بر داده در ایران برداشته. این سامانه که از تصاویر ماهواره سنتینل-۲ و قابلیت‌های هوش مصنوعی بهره می‌برد، امکان رصد و تحلیل جزئی مزارع را فراهم می‌کند. نکته جالب اینجاست که سیستم به گونه‌ای طراحی شده که هم از داده‌های ماهواره‌ای با مقیاس متوسط استفاده می‌کند و هم سراغ اطلاعات دقیق‌تر می‌رود. این قابلیت به کشاورز این امکان را می‌دهد که نه تنها وضعیت مزرعه خود را به طور کامل ببیند، بلکه بتواند آن را با زمین‌های مشابه در اطرافش مقایسه کند.

محمدرضا اسماعیلی، مدیرعامل موسسه بصیر، در تشریح قابلیت‌های این سامانه گفت که سیستم به صورت خودکار می‌تواند تغییرات و آثار مختلف در مزرعه را شناسایی کند و شاخص‌های گیاهی زمین را در بازه‌های زمانی مختلف تحلیل نماید. به گفته او، کاربران حالا می‌توانند شاخص‌هایی مثل NDVI و دیگر شاخص‌های کلیدی را با حالت ایده‌آل مقایسه کنند تا بفهمند زمینشان در کدام بخش‌ها ضعف دارد. نکته مهم اینجاست که همه این تحلیل‌ها با کمک هوش مصنوعی به زبان ساده‌ای ارائه می‌شود که برای کشاورز قابل درک باشد. هدف این است که کشاورزان حتی بدون داشتن دانش تخصصی هم بتوانند تصمیمات درستی برای بهبود محصولاتشان بگیرند.

علاوه بر تصاویر ماهواره‌ای، این سامانه داده‌های هواشناسی را هم در تحلیل‌هایش دخیل می‌کند تا کشاورزان بتوانند با آگاهی بیشتری تصمیم بگیرند. به نظر می‌رسد قرار است در آینده، دقت این سیستم باز هم بالاتر برود؛ چرا که مذاکراتی با شرکت‌های داخلی در جریان است تا از داده‌های بومی برای تحلیل‌های دقیق‌تر بهره گرفته شود.

اما قابلیت‌های موسسه بصیر به همینجا ختم نمی‌شود. این مؤسسه که بر دانش فنی داخلی تکیه دارد، در حوزه تحلیل خاک و پارامترهای زمینی هم دستی بر آتش دارد. آنها می‌توانند گزارش‌های مفصلی از شاخص‌های هر زمین یا حتی مجموعه‌ای از مزارع تهیه کنند. این گزارش‌ها که شامل تحلیل‌هایی از وضعیت زمین، کشاورزی و تغییرات کاربری است، هم برای سازمان‌های مربوطه و هم برای خود بهره‌برداران قابل ارائه می‌باشد.

این مؤسسه دستاورد دیگری هم در کارنامه دارد: پروژه افزایش وضوح تصاویر ماهواره‌ای، یا به اصطلاح همان سوپر رزولوشن. هدف این پروژه آن است که کاربران بتوانند تصویری دقیق‌تر و با جزئیات بیشتر از سطح زمین در اختیار داشته باشند. سامانه‌ای که توسعه داده شده، وضوح مکانی تصاویر را تا چهار برابر بهبود می‌بخشد. قرار است نسخه آنلاین این سامانه به زودی راه‌اندازی شود تا هم برای استفاده عمومی و هم سازمانی در دسترس قرار گیرد.

در بخش سخت‌افزار و سامانه‌های عملیاتی هم این مؤسسه دستش پر است. پروژه‌هایی مثل پایش ناوگان حمل‌ونقل و ارزش‌گذاری املاک را در کارنامه دارد که به سازمان‌ها امکان مدیریت منابع و موقعیت‌های جغرافیایی را با دقت بالایی می‌دهند. تازه، این مؤسسه یک قدم فراتر گذاشته و یک داشبورد مدیریتی اختصاصی هم برای سازمان فضایی ایران طراحی کرده تا مدیریت امکانات در این بخش هم ساده‌تر و متمرکزتر شود.

اسماعیلی در بخش دیگری از صحبت‌هایش به این نکته مهم اشاره کرد که باید پیوند میان سازمان فضایی و شرکت‌های دانش‌بنیان محکم‌تر شود. به باور او، همین همکاری‌های تازه است که می‌تواند راه را برای استفاده عملی از فناوری فضایی و داده‌های ماهواره‌ای در مسیر توسعه پایدار کشور هموار کند. او با بیان این موضوع، ابراز امیدواری کرد که با پشتیبانی سازمان فضایی، در آینده نزدیک شاهد توسعه سامانه‌های بومی و دقیق‌تری برای پایش، پیش‌بینی و مدیریت منابع کشور باشند.

با این دستاوردها، موسسه بصیر حالا نه تنها در حوزه کشاورزی هوشمند و تحلیل داده‌محور حرفی برای گفتن دارد، بلکه در عرصه‌های دیگری مثل فناوری فضایی، پایش اراضی، تحلیل خاک و حتی لجستیک سازمانی هم به بازیگری پیشرو در کشور تبدیل شده است.