تغییرات اقلیمی تنها به گرمایش زمین یا ذوب یخ‌های قطبی محدود نمی‌شود؛ یکی از پیامدهای نگران‌کننده آن، اسیدی شدن اقیانوس‌هاست. این تغییر شیمیایی به مرور زمان ساختار دندان‌های کوسه‌ها را تضعیف می‌کند و می‌تواند بقای این شکارچیان افسانه‌ای را در معرض خطر قرار دهد.

کوسه‌های بی‌دندان شاید در نگاه اول برای موج‌سواران و شناگران خطری نداشته باشند، اما واقعیت این است که نبود دندان برای آنها به معنای از دست‌دادن اصلی‌ترین ابزار بقاست. پژوهش‌های علمی نشان می‌دهد که کاهش pH آب دریا باعث تخریب تدریجی دندان‌ها و کندی روند جایگزینی آنها می‌شود؛ فرآیندی که در نهایت کارایی کوسه‌ها در شکار و تغذیه را به شدت کاهش می‌دهد. این مسئله می‌تواند جمعیت کوسه‌ها و در ادامه تعادل زیست‌بوم دریایی را مختل کند.

چرا اقیانوس‌ها اسیدی می‌شوند؟

انسان‌ها با مصرف بی‌رویه سوخت‌های فسیلی، حجم عظیمی از دی‌اکسیدکربن را وارد جو می‌کنند. بخش بزرگی از این گازها توسط اقیانوس‌ها جذب می‌شود و در تماس با آب، واکنش شیمیایی ایجاد کرده و منجر به تولید اسید می‌شود. بر اساس پیش‌بینی‌ها، اگر این روند ادامه یابد، تا سال ۲۳۰۰ میلادی میزان اسیدیته اقیانوس‌ها از pH 8.1 به حدود 7.3 کاهش خواهد یافت؛ تغییری که برای حیات بسیاری از گونه‌های دریایی، از جمله کوسه‌ها، تهدیدی جدی به شمار می‌آید.

نتایج یک تحقیق هشداردهنده

در یک مطالعه علمی، پژوهشگران آلمانی دندان‌های تازه‌افتاده کوسه‌ها را در دو محیط متفاوت آزمایش کردند: یکی با شرایط فعلی آب دریا و دیگری با سطح اسیدی پیش‌بینی‌شده در آینده. نتیجه نشان داد که در شرایط اسیدی‌تر، تخریب دندان‌ها تقریباً دو برابر بیشتر بود و مشکلاتی مانند خوردگی ریشه و تغییر شکل لبه‌ها به وضوح مشاهده شد.

به گفته ماکسیمیلیان بوم، سرپرست این تحقیق، کاهش سلامت دندان کوسه‌ها تنها یکی از پیامدهای تغییرات اقلیمی است. این مشکل در کنار تهدیدهایی مثل صید بی‌رویه و کاهش منابع غذایی، آینده این گونه‌های کلیدی را بیش از پیش در معرض خطر قرار می‌دهد.

راهکار برای نجات کوسه‌ها و اقیانوس‌ها

کارشناسان معتقدند که کاهش انتشار دی‌اکسیدکربن و استفاده از منابع انرژی پاک، حیاتی‌ترین اقدام برای مقابله با اسیدی شدن اقیانوس‌هاست. با کاهش سرعت تغییرات اقلیمی، می‌توان نه تنها کوسه‌ها بلکه کل اکوسیستم دریایی را از تهدیدی خاموش و تدریجی نجات داد.